Schengen 90/180 kuralı nasıl hesaplanır?

Schengen vizesiyle yapılan kısa süreli yolculukların hepsi aynı sayaca bağlıdır: herhangi bir 180 günlük dönemde en fazla 90 gün. Kural kulağa basit gelse de 180 günlük dönemin sabit değil kayan bir pencere olması, vize sahiplerinin en sık hata yaptığı noktadır. Aşağıda kuralın hukuki dayanağını, günlerin nasıl sayıldığını ve adım adım bir örnek hesabı bulabilirsiniz. Tarihler ve kurallar 26 Eylül 2026 itibarıyla resmî kaynaklardan derlenmiştir.

Kuralın dayanağı: Schengen Sınırlar Kodu madde 6

90/180 kuralı, Schengen Sınırlar Kodu olarak bilinen Tüzük (AB) 2016/399’un 6. maddesinde yer alır. Madde, üye devletlerin topraklarında herhangi bir 180 günlük dönemde 90 günü aşmayan kalışlar için giriş koşullarını sayar ve bu sürenin, kalışın her günü için o günden geriye doğru 180 günlük dönemin dikkate alınarak hesaplanacağını belirtir. Kural vizeli ve vizesiz kısa kalışların tamamı için geçerlidir; Türk vatandaşları kısa süreli Schengen seyahatlerinde vizeye tabi olduğundan sayaç, vizenizle yaptığınız her girişte işler.

Aynı madde günlerin nasıl sayılacağını da netleştirir: giriş günü kalışın ilk günü, çıkış günü ise son günü kabul edilir. Yani sabah uçup akşam dönülen bir günübirlik yolculuk bile bir gün olarak sayılır.

Hesap tek bir ülke için değil, Schengen alanının tamamı için yapılır. Avrupa Komisyonu’na göre alan 29 ülkeden oluşur: 25 AB üyesi ile İzlanda, Norveç, İsviçre ve Lihtenştayn. Kıbrıs ve İrlanda Schengen alanında değildir. Güncel ülke listesi için Schengen ülkeleri sayfasına bakabilirsiniz.

Kayan 180 gün penceresi nasıl işler?

Avrupa Komisyonu’nun kısa kalış hesaplayıcısı sayfası yöntemi şöyle özetler: kalışınızın her günü için geriye doğru 180 gün sayın ve bu aralıktaki toplam gün sayısının 90’ı geçmediğinden emin olun. Pratikte bu şu anlama gelir:

• 180 günlük dönem 1 Ocak’ta ya da vizenin başladığı gün başlamaz; her gün için ayrı ayrı hesaplanır.
• Eski yolculuklarınızın günleri, pencerenin dışına çıktıkça teker teker hesaptan düşer.
• Yolculuk sırasında yalnızca giriş günü değil, kalacağınız her gün kontrol edilmelidir. Giriş günü 90 sınırının altında olmanız, kalışın sonuna kadar sınırın altında kalacağınız anlamına gelmez.
• AB oturma izni veya uzun süreli (D tipi) ulusal vizeyle geçirilen süreler bu hesaba girmez.

Örnek hesap

Aşağıdaki tabloda 2026 yılında üç ayrı yolculuk yapmış bir vize sahibinin kalışları var. Günler, giriş ve çıkış günleri dahil sayılmıştır.

Yolculuk	Giriş	Çıkış	Sayılan gün
1	5 Ocak 2026	24 Ocak 2026	20
2	1 Mart 2026	30 Mart 2026	30
3	15 Mayıs 2026	18 Haziran 2026	35
Toplam			85

Bu kişi 1 Temmuz 2026’da yeniden girmek istiyor. 1 Temmuz için geriye dönük 180 günlük pencere 3 Ocak 2026’da başlar; üç yolculuğun tamamı bu aralıkta olduğundan 85 gün kullanılmış görünür. İlk bakışta yalnızca 5 gün hakkı kalmış gibidir, ancak pencere her gün bir gün ileri kaydığı için Ocak günleri sırayla hesaptan düşer. Hesap gün gün yürütüldüğünde:

• Temmuz’un ilk haftalarında her yeni kalış günü eklenirken bir Ocak günü düşer; toplam 90’ın altında kalır.
• 23 Temmuz’da Ocak yolculuğunun tamamı pencerenin dışına çıkmış olur.
• 25 Temmuz’da pencere 27 Ocak’ta başlar; Mart’taki 30 gün, Mayıs-Haziran’daki 35 gün ve Temmuz’daki 25 gün toplam 90 eder.

Sonuç: bu kişi 1 Temmuz’da girerse en geç 25 Temmuz’da çıkmalıdır. Aynı kişi girişi 1 Eylül 2026’ya ertelerse pencere 6 Mart’ta başlar, kullanılmış gün sayısı 60’a iner ve kesintisiz 55 gün kalabilir. Kendi tarihlerinizle deneme yapmak için Schengen 90/180 hesaplayıcı aracını kullanabilirsiniz.

Çok girişli vize ve Türkiye için kademeli (cascade) kural

AB, 15 Temmuz 2025’te Türkiye’deki konsolosluklara başvuran ve Türkiye’de ikamet eden T.C. vatandaşları için kademeli çok girişli vize kuralı kabul etti. Önceki vizesini yasal olarak kullanan başvuru sahibine süreleri giderek uzayan çok girişli vizeler öngörülüyor:

• Önceki vizenin bitişinden itibaren 1 yıl içinde başvuranlara 6 ay geçerli vize,
• 6 aylık vizeden sonra 2 yıl içinde başvuranlara 1 yıllık vize,
• 1 yıllık vizeden sonra 2 yıl içinde başvuranlara 3 yıllık vize,
• 3 yıllık vizeden sonra 2 yıl içinde başvuranlara 5 yıllık vize.

Kural, mesleki sıfatla başvuran tır şoförlerini kapsamaz ve üye devletler süreyi bireysel olarak kısaltabilir. Burada kritik ayrım şudur: vizenin geçerlilik süresi ile kalış hakkı aynı şey değildir. 5 yıl geçerli bir vizeyle de her 180 günlük dönemde en fazla 90 gün kalınabilir. Kademeli kuraldaki “yasal kullanım” şartı nedeniyle 90/180 sınırını aşmak, bir sonraki başvuruda daha uzun vize alma ihtimalini de doğrudan etkileyebilir. Vize türleri hakkında ayrıntı için Schengen vizesi sayfasına bakın.

Sınırı aşarsanız ne olur?

Vize Kodu Ek VI’daki standart ret formunda işaretlenebilecek gerekçelerden biri, başvuru sahibinin içinde bulunulan 180 günlük dönemde Schengen vizesiyle zaten 90 gün kalmış olmasıdır. Yani yeni vize başvurusu da bu hesaba göre değerlendirilebilir. Dışişleri Bakanlığı da Schengen ülkelerinin ortak bir veri tabanı olan Schengen Bilgi Sistemi’nden (SIS) yararlandığını hatırlatıyor. Ret gerekçeleri ve itiraz yolları için vize reddi ve itiraz rehberine göz atabilirsiniz.

EES ile sayım elektronikleşti

Giriş/Çıkış Sistemi (EES) 12 Ekim 2025’te kademeli olarak devreye girdi ve 10 Nisan 2026’da tam işletime geçti. Sistem, kısa kalış için gelen AB dışı yolcuların kimlik ve seyahat belgesi bilgilerini, yüz görüntüsünü (vizesiz yolcularda ayrıca parmak izini) ve giriş ile çıkışın tarih ve yerini kaydediyor. 10 Nisan 2026’dan itibaren pasaporta giriş-çıkış damgası basılması uygulamasının yerini EES aldı ve izin verilen kalış süresini aşan yolcular otomatik olarak tespit ediliyor.

Bu değişiklik kuralın kendisini değiştirmedi; değişen, sayımın artık damgalardan değil sistem kayıtlarından yapılmasıdır. Yine de kendi seyahat tarihlerinizi (uçuş kartları, bilet kayıtları) saklamak, planlama yaparken işinizi kolaylaştırır. Sistemin ayrıntıları için EES giriş-çıkış sistemi rehberine bakabilirsiniz.

Hesap yaparken kontrol listesi

1. Son 180 gündeki tüm Schengen giriş ve çıkış tarihlerinizi listeleyin; giriş ve çıkış günlerini de sayın.
2. Planladığınız yolculuğun yalnızca ilk gününü değil son gününü de kontrol edin.
3. Vize etiketindeki izinli kalış süresini ve vizenin bitiş tarihini ayrıca kontrol edin; hangisi önce dolarsa o sınırdır.
4. Oturma izni veya D tipi vizeyle geçirdiğiniz süreleri hesaba katmayın.
5. Kıbrıs ve İrlanda’da geçirilen günlerin Schengen hesabına girmediğini unutmayın; bu ülkelerin kendi giriş kuralları vardır.