Şirket sahibi ve serbest meslek için vize belgeleri

Kendi işini yapan başvuru sahibinin dosyasında işveren yazısı ve SGK işe giriş bildirgesi yerine işletmenin varlığını ve faaliyetini gösteren belgeler bulunur. Temsilcilikler bu belgelerden iki şey okur: başvuru sahibinin Türkiye’de süren bir işi olduğu ve yolculuğu finanse edecek gelirin nereden geldiği. Aşağıdaki bilgiler 26 Eylül 2026 itibarıyla yayımlanmış resmî belge listelerine dayanıyor.

Ortak listede şirket sahipleri

Avrupa Komisyonu, Türkiye’de kısa süreli Schengen vizesine başvuranlar için 29 Temmuz 2021 tarihli C(2021) 5156 kararıyla uyumlaştırılmış bir destekleyici belge listesi belirledi. Listenin “şirket sahipleri” başlığı şu belgeleri sayıyor:

1. Şirketin ticaret odasındaki kaydı ve ticaret sicil gazetesinin bir kopyası.
2. Vergi ödemelerini gösteren belge.
3. Şirketin faaliyet belgesi.

Bu belgeler, her başvuru sahibinden istenen belgelere eklenir: ulaşım rezervasyonu veya seyahat planı, Tam Tekmil Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneği, konaklama kanıtı ve geçim araçları. Geçim araçları için son üç aylık hareketleri gösteren ve düzenli gelirin kaynağını ortaya koyan kişisel banka dökümü öne çıkıyor. Dökümle ilgili ayrıntılar banka dökümü rehberinde yer alıyor.

Temsilcilik listelerindeki farklar

Temsilciliklerin turistik vize listeleri ortak çerçeveyi izliyor ama belge adları ve ek maddeler değişiyor:

Ülke	Şirket sahiplerinden istenenler
Almanya	Oda sicil kaydı (altı aydan eski olmayan), ticaret sicil gazetesi, vergi levhası; madde firma sahipleri ve serbest meslek için ortak
Avusturya	Oda kaydı, ticaret sicil gazetesi, vergi levhası, imza sirküleri
Belçika	Ticaret odası kaydı, ticaret sicil gazetesi, vergi beyannamesi, faaliyet belgesi
Bulgaristan	Referans mektubu, vergi levhası, faaliyet belgesi, imza sirküleri, ticaret sicil gazetesi
Çekya	İmza sirküleri, son altı aylık oda kaydı, ticaret sicil gazetesi, vergi levhası
Macaristan	Faaliyet belgesi, ticaret sicil gazetesi, vergi levhası, imza sirküleri
Hollanda	Ticaret odası kaydı, ticaret sicil kaydı, vergi ödeme belgesi, faaliyet belgesi
İzlanda (Danimarka listesi)	Şirket hesap dökümü, ticaret odası kaydı, ticaret sicil gazetesi, vergi belgesi, faaliyet belgesi
İspanya	Ticaret odası kaydı ve sicil gazetesi, vergi beyannamesi

Estonya ve Portekiz listeleri “şirket sahibi veya çalışanı” başlığı altında ticaret odası kaydını, ticaret sicil gazetesinin kopyasını ve vergi ödeme belgesini; Letonya listesi oda kaydı, ticaret sicil gazetesi ve vergi levhasını istiyor. Aynı ülke için konsolosluk bölgesine göre ayrı liste olabiliyor; Çekya’nın Ankara bölgesi için ayrı bir listesi var.

İmza sirküleri ve vergi levhası

Ortak listede imza sirküleri bulunmuyor; tabloda görüldüğü gibi Avusturya, Bulgaristan, Çekya ve Macaristan bunu ayrıca istiyor. Bazı temsilcilikler şirketinizde çalışan biri başvurduğunda da işverenin şirket belgelerini istiyor: Bulgaristan çalışanlardan işverenin vergi levhası, faaliyet belgesi, imza sirküleri ve ticaret sicil gazetesini; Lihtenştayn başvurularında kullanılan İsviçre listesi de benzer belgeleri arıyor. Çalışanların dosyası için çalışanlar rehberine bakabilirsiniz.

Vergi belgeleri için Gelir İdaresi Başkanlığının e-Devlet Kapısı’ndaki hizmetleri arasında şunlar bulunuyor:

• e-Vergi Levhası Sorgulama,
• Adıma Kayıtlı Vergi Levhası Sorgulama (gerçek kişi ve tüzel kişi için ayrı),
• e-Vergi Levhası Doğrulama,
• Mükellefiyet Yazısı Talep Girişi.

Hizmetlere e-Devlet şifresi, mobil imza, elektronik imza, kimlik kartı veya internet bankacılığıyla giriş yapılıyor. e-Devlet’te üretilen barkodlu belgeler genel “Belge Doğrulama” sayfasından ya da e-Devlet mobil uygulamasıyla karekod okutularak doğrulanabiliyor.

Serbest meslek sahipleri

Listelerin çoğu serbest meslek için ayrı bir kategori tanımlamıyor. Almanya listesi firma sahipleriyle serbest meslek sahiplerini aynı maddede topluyor ve oda sicil kaydı, ticaret sicil gazetesi ile vergi levhası istiyor. Ticaret siciline kayıtlı olmayan bir serbest meslek sahibi için hangi belgenin bu maddelerin yerine geçeceğini başvurduğunuz temsilcilik ya da yetkili aracı kurum netleştirebilir. Bağ-Kur kapsamındaysanız SGK kaydınızı gösteren “4B Hizmet Bilgisi” hizmeti e-Devlet’te bulunuyor; ancak incelenen turistik listelerde bu belgeyi açıkça isteyen bir madde bulunmuyor.

Şirketin mali durumu ve iş seyahati

Kişisel hesap dökümü geliri gösterirken, bazı durumlarda şirketin mali durumu da isteniyor. Komisyon listesi iş amaçlı seyahatte geçim araçlarının kanıtı olarak şirketin son üç aylık hareketlerini gösteren banka dökümünü örnek gösteriyor; hedef ülkedeki şirketten amaç ve süreyi belirten davet ile masrafları hangi kuruluşun karşılayacağına dair bilgi de isteniyor. Gönderen şirketin yazısı da isteniyor; Komisyon listesine göre bu yazı, çalışan yazısında aranan bilgilerin yanında ziyaretin amacını ve kalış süresini de içermeli. Başvuru formunun 31. alanında davet eden şirketin adı, adresi ve irtibat kişisi yazılıyor. Vize Kodu’nun II. ekindeki örnek liste de iş seyahatleri için şirketin ticari faaliyetini ve başvuru sahibinin şirketteki konumunu gösteren belgeleri sayıyor.

Avrupa dışında da benzer belgeler öne çıkıyor. ABD Büyükelçiliği, B1/B2 başvurusunda Türkiye’ye bağları göstermek için işletme sahipliği kanıtını, şirketin genel mali durumu ve vergi yükümlülüğünü gösteren belgeleri, çalışan personeli gösteren bordro kayıtlarını, para giriş-çıkışlarını gösteren banka dökümlerini, yıllık gelir-gider tablolarını ve net varlık tablolarını örnek gösteriyor. Belgelerin asılları ve İngilizce çevirileri isteniyor. Ayrıntılar ABD turist vizesi sayfasında yer alıyor. Avustralya ziyaretçi vizesi için önerilen belgeler arasında da gelir kanıtı olarak vergi kayıtları sayılıyor.

Başvuru formu ve ret gerekçeleriyle bağlantısı

Schengen başvuru formunun 21. alanı mevcut mesleği, 22. alanı işverenin adını, adresini ve telefonunu soruyor. Kendi şirketinizde çalışıyorsanız burada yazdığınız unvan ve adresin ticaret sicil gazetesi, faaliyet belgesi ve vergi levhasındaki bilgilerle örtüşmesi dosyanın tutarlılığı için önemli. Formun diğer alanları başvuru formu rehberinde anlatılıyor.

Vize Kodu’nun VI. ekindeki standart ret formu, şirket belgelerinin doğrudan ilgili olduğu gerekçeler içeriyor: kalış süresi ve dönüş için yeterli geçim aracına sahip olunduğunun kanıtlanamaması, bu araçları yasal yollarla edinebilecek durumda olunduğunun kanıtlanamaması, sunulan destekleyici belgelerin güvenilirliği veya içeriğinin doğruluğu konusunda makul şüphe ve vizenin süresi dolmadan Schengen’den ayrılma niyeti konusunda makul şüphe. Ret sonrası seçenekler ret ve itiraz rehberinde yer alıyor.